I have learned so much from God that I can no longer call myself a Christian, a Hindu, a Muslim, a Buddhist, or a Jew.
Hafez, modern English rendering
Why it matters
The idea in context
This line is usually encountered through modern English Hafez renderings rather than a literal, manuscript-secure translation from the Divan. That matters because Hafez is often expanded in English into universal spiritual aphorism. The feeling is faithful to his ecstatic openness: divine encounter can loosen the borders of religious identity without emptying devotion of depth.
Türkçe
Aynı kart, başka bir dilde.
Tanrı'dan öyle çok şey öğrendim ki artık kendime Hristiyan, Hindu, Müslüman, Budist ya da Yahudi diyemiyorum.Hafız, modern İngilizce yorum
Bu söz genellikle Divan'dan birebir, el yazmasına dayanan güvenli bir çeviri olarak değil; Hafız'ın modern İngilizce yorumları üzerinden karşımıza çıkar. Hafız İngilizcede sık sık evrensel ruhani özdeyişe dönüştürülür; bu yüzden kaynak ayrımı değerlidir. Duygusu yine de onun coşkulu açıklığına yakındır: ilahi temas, bağlılığı sığlaştırmadan dinî kimliğin sınırlarını gevşetebilir.
Source trail
Read beyond the card.
Batch 2026-07-05 (reviewed): Hafez/Ladinsky-style modern rendering; not treated as literal Divan translation.
Background reading: HafezAttribution and context are revised when stronger evidence appears. Corrections are welcome through the editorial page.
