MerakBilgi1.792 / 1.965

Polinyalar, kalın deniz buzu beklenen yerlerdeki kalıcı açık su ya da ince buz alanlarıdır; rüzgârın buzu sürüklemesi veya okyanustan yükselen ısı sayesinde açık kalırlar.

Donmuş denizin nefes deliği

Neden önemli?

Fikrin bağlamı

Polinya bir yokluk gibi görünebilir; oysa biyolojik bir merkez olabilir. Açık su atmosferle ısı ve nem alışverişi yapar, yeni buz oluşurken yoğun tuzlu su üretir ve foklara, balinalara, deniz kuşlarına donmuş yüzeyden geçit açar. Rüzgâr ya da okyanus ısısı bu boşluğu tekrar tekrar açar; polinyanın etkisi yüzeyin çok altına iner.

Kaynağın izi

Kartın ötesine geçin.

Kaynak: Polynya

Arka plan okuması: Deniz buzuDaha güçlü bir kaynak bulunduğunda atıf ve bağlamı güncelliyoruz. Düzeltmeleri editör sayfasından paylaşabilirsiniz.

iPhone uygulamasında aç Editoryal yaklaşım

İlgili kartlar

Bu kartlar yukarıdaki fikirle bir konu ya da ruh hâli paylaşıyor. Rota kişiselleştirilmiş değil, editoryal.

Q1740

MerakGöç

Arktik sumrular, Kuzey Kutbu’ndaki üreme alanlarından Antarktika sularına doğru gidip geri döner; gezegen boyunca uzun gündüzün peşinden giderler.

Arktik sumru iki elde tutulacak kadar küçüktür; ama yılı neredeyse gezegen ölçeğindedir. Kuzeyde ürer, okyanusları ve rüzgârları izleyerek güneye iner, ışık ve besin yeniden yön değiştirdiğinde geri döner. Yolculuk düz bir kahramanlık çizgisi değildir. Havanın, suyun ve mevsimin okunmasıdır. Göç, kanatlı hafızadır.

Arctic ternKartı aç

Q1758

DinginlikOkyanus

Mangrovlar, tuz bataklıkları ve deniz çayırları kıyı topraklarında mavi karbon depolar; aynı zamanda kıyıları ve yavru deniz canlılarını korur.

Mavi karbon, fiziksel bir eylemin sessiz adıdır: Kıyı ekosistemleri havadan karbon alır ve büyük kısmını yeraltında saklar. Mangrovlar bunu yaparken dalgaları kırar, sedimenti tutar ve genç balıklara daha güvenli bir başlangıç verir. Değerleri yalnızca manzara değildir. Kara ile denizin pazarlığı sürdürdüğü yerde kök salmış yapısal, iklimsel ve biyolojik bir değerdir.

Mangrove blue carbonKartı aç

Q1763

MerakGöç

İlk yağmurlardan sonra milyonlarca kırmızı yengeç, Christmas Adası’nın yağmur ormanından okyanusa göç eder; yumurtlama zamanını ay ve gelgitle ayarlar.

Göç tiyatral görünür, ama zamanlaması son derece pratik ve kesindir. Yağmur, kara yengeçlerine yolculuk için gereken nemi verir; ay döngüsü ise çekilen yüksek gelgitte, şafaktan önceki yumurtlama penceresini belirlemeye yardım eder. Yollar kapanır, köprüler akışı yönlendirir ve bütün ada, ormandan suya, sudan yeniden ormana giden kırmızı bir yaşam dalgasına göre kendini ayarlar.

Christmas Island red crab migrationKartı aç

Q1382

DinginlikBilim

Deniz çayırları okyanus tabanında çok az yer kaplar, ama karbonu saklama konusunda şaşırtıcı derecede etkilidir.

NOAA’ya göre deniz çayırları dünya deniz tabanının yalnızca yaklaşık %0,1’ini kaplar; buna rağmen okyanusta gömülü organik karbonun yaklaşık %11’iyle ilişkilidir. Sessiz, gösterişsiz ve çoğu zaman fark edilmeyen bu ekosistemler, iklimin görünmeyen emekçilerindendir.

NOAAKartı aç

Q1394

DinginlikBilim

Kelp ormanları ağaçlardan değil, dev kahverengi alglerden oluşur; yine de denizin altında binlerce canlıya şehir gibi sığınak sağlar.

Kelp bir ağaç değildir; soğuk ve sığ kıyı sularında büyüyen büyük bir algdir. Ama sıklaştığında balıklar, omurgasızlar ve deniz memelileri için yiyecek ve barınak sunan dikey bir dünya kurar. Orman fikri yalnızca toprağa ait değildir.

NOAA Okyanus HizmetiKartı aç

Açık arşivde sıradakiErkek beyaz benekli balon balıkları kur yuvası olarak büyük, ışınsal kum çemberleri yapar; dişilerin incelediği merkeze ince tortuyu ayırıp taşır.Q1840